Przedsiębiorca rozliczający się według skali podatkowej albo podatkiem liniowym płaci w trakcie roku zaliczki na podatek dochodowy, a po jego zakończeniu składa zeznanie roczne. Zaliczkę oblicza się narastająco od początku roku. Sprawdź, jak policzyć zaliczkę krok po kroku, jakie są terminy płatności i kiedy można płacić zaliczki kwartalnie lub w formie uproszczonej.
Krok po kroku: jak obliczyć zaliczkę
- Ustal dochód od początku roku – przychody z KPiR pomniejszone o koszty uzyskania przychodów (od stycznia do miesiąca, za który liczysz zaliczkę). Różnicę między przychodem a dochodem wyjaśniamy w artykule Przychód a dochód – jaka jest różnica?
- Odejmij odliczenia – przede wszystkim zapłacone składki na własne ubezpieczenia społeczne (jeżeli nie zaliczasz ich do kosztów), a przy podatku liniowym także składkę zdrowotną w granicach rocznego limitu.
- Zaokrąglij podstawę do pełnych złotych.
- Oblicz podatek według stawki właściwej dla formy opodatkowania.
- Odejmij zaliczki należne za poprzednie miesiące roku. Wynik zaokrąglony do pełnych złotych to zaliczka do zapłaty.
Zaliczka na skali podatkowej
Na skali podatek wynosi:
- 12% podstawy do 120 000 zł, minus kwota zmniejszająca podatek 3600 zł,
- 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.
W zaliczkach od dochodu z działalności kwotę zmniejszającą 3600 zł uwzględnia się w całości przy obliczaniu podatku od dochodu narastającego. Dlatego przez pierwsze miesiące roku zaliczka często wynosi 0 zł. Składka zdrowotna (9%) przy skali nie obniża podatku ani dochodu.
Przykład: przedsiębiorca na skali osiąga co miesiąc 8000 zł dochodu po odliczeniu składek społecznych.
- styczeń: 8000 zł × 12% = 960 zł − 3600 zł → zaliczka 0 zł,
- luty i marzec: podatek od 16 000 zł i 24 000 zł nadal nie przekracza 3600 zł → zaliczka 0 zł,
- kwiecień: 32 000 zł × 12% = 3840 zł − 3600 zł = 240 zł,
- maj: 40 000 zł × 12% = 4800 zł − 3600 zł − 240 zł = 960 zł,
- czerwiec: 48 000 zł × 12% = 5760 zł − 3600 zł − 1200 zł = 960 zł; tyle samo w kolejnych miesiącach.
Gdyby dochód narastająco przekroczył 120 000 zł, od nadwyżki zaliczka byłaby liczona według stawki 32%.
Zaliczka na podatku liniowym
Przy podatku liniowym zaliczka wynosi 19% dochodu narastająco, bez kwoty zmniejszającej podatek, minus zaliczki za poprzednie miesiące. Zapłaconą składkę zdrowotną (4,9%) możesz odliczyć od dochodu albo zaliczyć do kosztów – łącznie do rocznego limitu ogłaszanego przez Ministerstwo Finansów.
Przykład: przy dochodzie 8000 zł miesięcznie (po odliczeniu składek społecznych i zdrowotnej) zaliczka za każdy miesiąc wynosi 8000 zł × 19% = 1520 zł.
Terminy i sposoby płacenia zaliczek
Zaliczki wpłaca się na indywidualny mikrorachunek podatkowy. Przedsiębiorca może wybrać jeden z trzech sposobów:
Zaliczki miesięczne
Podstawowa forma, dostępna dla każdego. Zaliczkę wpłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który jest należna; zaliczkę za grudzień – do 20 stycznia następnego roku.
Zaliczki kwartalne
Mogą je płacić mali podatnicy (przychód ze sprzedaży wraz z VAT w poprzednim roku do równowartości 2 mln euro) oraz przedsiębiorcy rozpoczynający działalność. Zaliczkę wpłaca się do 20. dnia miesiąca po każdym kwartale. Zaliczki kwartalne liczy się tak samo jak miesięczne, tylko za okresy kwartalne.
Zaliczki uproszczone
Zaliczka uproszczona wynosi co miesiąc 1/12 podatku należnego wykazanego w zeznaniu złożonym w poprzednim roku (czyli za rok sprzed dwóch lat), a jeśli w nim nie było podatku – w zeznaniu złożonym rok wcześniej. Kwota jest stała przez cały rok, niezależnie od bieżących wyników. Z tej formy nie skorzystają przedsiębiorcy rozpoczynający działalność.
Przykład: w zeznaniu za 2024 r. (złożonym w 2025 r.) przedsiębiorca na skali wykazał podatek 7920 zł. W 2026 r. jego zaliczka uproszczona wynosi 7920 zł / 12 = 660 zł miesięcznie. Ostateczne rozliczenie nastąpi w zeznaniu za 2026 r.
O wyborze zaliczek kwartalnych lub uproszczonych informuje się w zeznaniu rocznym za rok, w którym się z nich korzystało.
Rozliczenie roczne i planowane zmiany
Po zakończeniu roku przedsiębiorca na skali składa zeznanie PIT-36, a na podatku liniowym – PIT-36L, do 30 kwietnia. Zasady rozliczenia rocznego opisujemy w artykule PIT-36 – zasady, terminy i najważniejsze informacje. O planowanych zmianach stawek przeczytasz w tekście Nowe stawki podatkowe – co planuje rząd, a o wyborze formy opodatkowania – w artykule Zmiana formy opodatkowania.
W 360 Księgowość zaliczki na podatek dochodowy obliczysz automatycznie na podstawie zapisów w KPiR – instrukcje znajdziesz w dziale POMOC.
